రష్యా చమురు - అమెరికా ఆంక్షలు: మోదీ, ట్రంప్ మధ్య ఉన్న బంధమే ఈ చిక్కుముడిని విప్పుతుందా?
భారతదేశం మరియు అమెరికా మధ్య సంబంధాలు ఎప్పుడూ ఆసక్తికరంగా ఉంటాయి. ప్రపంచంలోని రెండు అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశాలు కావడంతో, వీటి మధ్య జరిగే ప్రతి చర్చ ప్రపంచ రాజకీయాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. అయితే, గత కొద్దికాలంగా రష్యా నుంచి భారత్ కొనుగోలు చేస్తున్న ముడి చమురు (Crude Oil) విషయంలో అమెరికా కొంత అసహనంగా ఉంది. ఈ క్రమంలో అమెరికా ప్రభుత్వం ఒక కొత్త చట్టాన్ని తీసుకురావడం చర్చనీయాంశంగా మారింది. ఈ చిక్కుముడిని విడదీయడానికి భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ మధ్య ఉన్న వ్యక్తిగత స్నేహమే కీలకమని అమెరికా ఉన్నతాధికారి ఒకరు వ్యాఖ్యానించారు.
అమెరికా కొత్త చట్టం.. భారత్ కు ముప్పు?
ఆగస్టు 7వ తేదీన అమెరికా సెనేట్ 'లిండ్సే ఓ గ్రాహం శాంక్షనింగ్ రష్యా అండ్ ఇరాన్ యాక్ట్ 2026'ను ఆమోదించింది. ఈ చట్టం ప్రకారం, రష్యా నుంచి చమురు లేదా సహజ వాయువును కొనుగోలు చేసే దేశాలపై అమెరికా అధ్యక్షుడు ఏకంగా 100 శాతం వరకు టారిఫ్ (పన్ను) విధించవచ్చు. భారత్, చైనా వంటి దేశాలు రష్యా నుంచి పెద్ద ఎత్తున చమురును దిగుమతి చేసుకుంటున్న నేపథ్యంలో, ఈ చట్టం భారత ఎగుమతులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
సాధారణంగా రష్యాపై ఆర్థికంగా ఒత్తిడి పెంచి, ఉక్రెయిన్ తో యుద్ధం ఆపాలని అమెరికా భావిస్తోంది. రష్యాకు డబ్బులు అందకుండా చేయడమే ఈ చట్టం ఉద్దేశ్యం. అయితే, భారత్ తన ఇంధన అవసరాల కోసం రష్యా నుంచి తక్కువ ధరకే చమురును పొందుతోంది. దీనివల్ల మన దేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు నియంత్రణలో ఉండటమే కాకుండా, ఆర్థిక వ్యవస్థకు మేలు జరుగుతోంది.
పీటర్ నవారో ఏమన్నారంటే?
అమెరికా అధ్యక్షుడి సీనియర్ కౌన్సెలర్ పీటర్ నవారో ఈ విషయంపై స్పందించారు. మోదీ మరియు ట్రంప్ మధ్య ఉన్న పని సంబంధాలు (Working Relationship) చాలా అద్భుతంగా ఉన్నాయని ఆయన ప్రశంసించారు. "టారిఫ్ ల విషయంలో తలెత్తిన సమస్యలను మోదీ, ట్రంప్ స్వయంగా కూర్చుని చర్చించుకుంటారు. వారిద్దరూ ఈ సమస్యను ఖచ్చితంగా పరిష్కరిస్తారు" అని ఆయన ధీమా వ్యక్తం చేశారు.
నవారో గతంలో రష్యా నుంచి భారత్ చమురు కొనుగోలు చేయడాన్ని విమర్శిస్తూ ఒక వ్యాసం రాశారు. అప్పట్లో దీనిపై భారతీయుల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకత వచ్చింది. దీనిపై ఆయన స్పందిస్తూ.. "మేము ఏవైనా భేదాభిప్రాయాలు ఉంటే వాటిని పరిష్కరించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాం కానీ, సోషల్ మీడియాలో దాడులు చేయడం సరైన పద్ధతి కాదు. అమెరికాలో సమస్యలు పరిష్కరించే విధానం వేరుగా ఉంటుంది" అని హితవు పలికారు.
భారత్ కు ఉన్న సవాళ్లు ఇవే..
భారతదేశం ప్రస్తుతం ఒక కత్తి మీద సాము చేస్తోంది. ఒకవైపు తన ఇంధన భద్రత (Energy Security) కోసం రష్యాపై ఆధారపడక తప్పడం లేదు. మరోవైపు అమెరికా వంటి పెద్ద దేశంతో వ్యాపార బంధాన్ని కూడా కాపాడుకోవాలి. అమెరికా గనుక భారత వస్తువులపై 100 శాతం పన్ను విధిస్తే, మన దేశంలోని ఐటీ, ఫార్మా, టెక్స్టైల్ వంటి రంగాలు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది.
రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ప్రారంభం కాకముందు భారత్ కు రష్యాతో చమురు వ్యాపారం చాలా తక్కువగా ఉండేది. కానీ యుద్ధం వల్ల ప్రపంచ మార్కెట్లో చమురు ధరలు పెరగడంతో, రష్యా ఆఫర్ చేసిన 'డిస్కౌంట్ చమురు' భారత్ కు వరంగా మారింది. ఈ చమురును శుద్ధి చేసి భారత్ ఇతర దేశాలకు కూడా అమ్ముతోంది. దీనిని అమెరికా తప్పుబడుతోంది.
పరిష్కారం మోదీ-ట్రంప్ చేతుల్లోనే!
పీటర్ నవారో చెప్పినట్లుగా, ఈ సమస్య కేవలం అధికారుల స్థాయిలో పరిష్కారం అయ్యేది కాదు. ఇద్దరు అగ్రనేతల మధ్య ఉన్న చొరవతోనే ఇది సాధ్యం. గతంలో కూడా హెచ్-1బి వీసాలు, ట్రేడ్ టారిఫ్ ల విషయంలో ఇలాంటి ఇబ్బందులు ఎదురైనప్పుడు మోదీ, ట్రంప్ చర్చల ద్వారా వాటిని చక్కదిద్దారు. అమెరికా మార్కెట్ భారత్ కు ఎంత ముఖ్యమో, అలాగే ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో అమెరికాకు భారత్ తోడు కూడా అంతే ముఖ్యం.
ముగింపు
భారత్-అమెరికా సంబంధాలు కేవలం చమురు వ్యాపారానికి మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. రక్షణ, అంతరిక్షం, సాంకేతిక రంగాల్లో ఇరు దేశాలు పరస్పరం సహకరించుకుంటున్నాయి. కాబట్టి, ఈ చిన్న పాటి చమురు వివాదం మన బంధాన్ని దెబ్బతీస్తుందని అనుకోలేం. పీటర్ నవారో మాటలను బట్టి చూస్తే, త్వరలోనే మోదీ-ట్రంప్ భేటీలో ఈ వివాదానికి ఒక స్పష్టమైన పరిష్కారం దొరుకుతుందని ఆశించవచ్చు. రష్యా చమురును కొంటూనే అమెరికా మనస్సు గెలుచుకోవడం ఎలాగో మన ప్రధానికి బాగా తెలుసు.
