తుపాకులు వద్దు.. ఆంక్షలే ముద్దు! ఇరాన్పై ట్రంప్ కొత్త వ్యూహం.. యుద్ధం తగ్గుముఖం పట్టినట్లేనా?
ప్రపంచ దేశాలను వణికిస్తున్న అమెరికా-ఇరాన్ యుద్ధంలో ఒక కీలక మలుపు చోటుచేసుకుంది. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తన యుద్ధ తంత్రాన్ని మార్చారు. ఇన్నాళ్లూ బాంబులు, క్షిపణులతో దాడి చేసిన అమెరికా.. ఇప్పుడు ఆయుధాలను పక్కన పెట్టి ‘ఆర్థిక యుద్ధానికి’ తెరలేపింది. కొత్తగా ఇరాన్పై ఎలాంటి సైనిక దాడులు చేయబోమని, కేవలం ఆర్థిక ఆంక్షలు మరియు సముద్ర దిగ్బంధం ద్వారానే ఇరాన్ను లొంగదీసుకుంటామని ట్రంప్ సంకేతాలిచ్చారు.
ఆదివారం జరిగిన ఒక ఇంటర్వ్యూలో ట్రంప్ ఈ విషయాలను వెల్లడించారు. తాము ప్రస్తుతం ఇరాన్ విషయంలో చాలా నెమ్మదిగా (Low-key) వ్యవహరిస్తున్నామని, ఇరాన్ ఆర్థిక పరిస్థితి ఎలా ఉందో నిశితంగా గమనిస్తున్నామని ఆయన చెప్పారు. యుద్ధం వల్ల ఇరాన్ ఇప్పటికే ఆర్థికంగా బాగా చితికిపోయిందని ట్రంప్ అభిప్రాయపడ్డారు.
చదరంగంలాంటి యుద్ధం
యుద్ధాన్ని ఒక చదరంగం ఆటతో పోల్చిన ట్రంప్.. ప్రస్తుత పరిస్థితులు తమకు అనుకూలంగా మారుతున్నాయని ధీమా వ్యక్తం చేశారు. “ఇదొక చెస్ గేమ్ లాంటిది. అన్ని సరిగ్గా జరుగుతాయి. ఎప్పుడూ అలాగే జరుగుతుంది” అని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ఇరాన్ ప్రస్తుతం చాలా దారుణమైన స్థితిలో ఉందని, వారికి సొంత సైనికులకు జీతాలు ఇచ్చుకునే పరిస్థితి కూడా లేదని ట్రంప్ ఎద్దేవా చేశారు. ఇరాన్లో ద్రవ్యోల్బణం పెరిగిపోయి సామాన్య ప్రజలు కూడా ఇబ్బందులు పడుతున్నారని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఏప్రిల్ నెల నుంచి అమెరికా అమలు చేస్తున్న నౌకాదళ దిగ్బంధం (Naval Blockade) వల్ల ఇరాన్ వ్యాపారాలు దెబ్బతిన్నాయని, అది తమకు ప్లస్ పాయింట్ అని ఆయన వివరించారు.
ట్రంప్కు ఊరటనిచ్చిన చమురు ధరలు
ఈ యుద్ధం ప్రారంభమైన కొత్తలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు ధరలు ఆకాశాన్ని తాకాయి. దీనివల్ల అమెరికా ప్రజలు ట్రంప్ ప్రభుత్వంపై అసహనంగా ఉన్నారు. అయితే ఇప్పుడు పరిస్థితి మారింది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు బ్యారెల్కు 75 డాలర్ల కంటే తక్కువకు పడిపోయాయి. ఇది అమెరికా వినియోగదారులకు పెద్ద ఊరటనిచ్చింది. చమురు ధరలు తగ్గడం వల్ల ట్రంప్కు రాజకీయంగా బలం పెరిగింది. ప్రజల్లో అసంతృప్తి తగ్గడంతో ఆయన ఇప్పుడు ఇరాన్తో నేరుగా పోరాడటం కంటే, ఆర్థికంగా వారిని వేధించడమే సరైన మార్గమని భావిస్తున్నారు.
హోర్ముజ్ జలసంధిపై చర్చలు
ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడంపై ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా చర్చలు జరుగుతున్నాయి. ఒమన్ దేశం ఈ చర్చలకు మధ్యవర్తిగా వ్యవహరిస్తోంది. ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ సమాచారం ప్రకారం.. ఈ చర్చలు ఇప్పుడు చివరి దశకు చేరుకున్నాయి. కొత్త షిప్పింగ్ మార్గాల కోసం ఇరు దేశాలు ఒక ఒప్పందానికి దగ్గరలో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. అయితే ఇరాన్ మాత్రం కొన్ని కఠినమైన షరతులు విధిస్తోంది. అమెరికా తన నౌకాదళ దిగ్బంధాన్ని ఎత్తివేయాలని, యుద్ధ నష్టపరిహారం చెల్లించాలని ఇరాన్ పట్టుబడుతోంది. ఈ షరతులను అమెరికా ఒప్పుకుంటుందా లేదా అన్నది ఇప్పుడు ఉత్కంఠగా మారింది.
విఫలమైన కాల్పుల విరమణ
నిజానికి జూన్ నెలలో ఇరు దేశాల మధ్య ఒక కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం కుదిరింది. కానీ సముద్ర మార్గంపై పట్టు కోసం జరిగిన గొడవలతో ఆ ఒప్పందం కొద్ది రోజుల్లోనే రద్దయింది. మళ్లీ దాడులు మొదలయ్యాయి. ఇరాన్ అనుకూల వర్గాలు కువైట్, బహ్రెయిన్, జోర్డాన్ లోని అమెరికా స్థావరాలపై దాడులు చేస్తూనే ఉన్నాయి. మరోవైపు యెమెన్కు చెందిన హౌతీ రెబల్స్ సౌదీ అరేబియాపై దిగ్బంధం ప్రకటించారు. ఇలాంటి క్లిష్ట పరిస్థితుల్లో ట్రంప్ దూకుడు తగ్గించి ‘ఆర్థికంగా దెబ్బతీయడం’ అనే వ్యూహాన్ని ఎంచుకోవడం గమనార్హం.
ఇజ్రాయెల్తో విభేదాలు?
అమెరికా చేస్తున్న ఈ ప్రయత్నాలు ఇజ్రాయెల్కు నచ్చడం లేదని కొన్ని నివేదికలు చెబుతున్నాయి. గాజా మరియు లెబనాన్ లో జరుగుతున్న గొడవలను ఆపే విషయంలో అమెరికా వేగం పెంచాలని ఇజ్రాయెల్ కోరుతోంది. కానీ అమెరికా మాత్రం ఇరాన్తో మెల్లగా వ్యవహరిస్తూ పరిస్థితిని అదుపులోకి తీసుకురావాలని చూస్తోంది. ఈ వ్యూహం ఫలిస్తే మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధ సెగలు తగ్గి మళ్లీ శాంతి నెలకొనే అవకాశం ఉంది. అయితే ఇరాన్ తన పంతం వీడకపోతే మాత్రం ఈ ‘చదరంగం’ ఇంకెన్నాళ్లు సాగుతుందో చూడాలి.
